borstkanker en kinderwens

Belangrijk om te weten:

  • deze ingreep is alleen  mogelijk voor vrouwen jonger dan 40 jaar die een mannelijke partner hebben
  • de ivf-behandeling duurt twee tot zes weken
  • hormonale stimulatie altijd in overleg met internist- oncoloog

Bij een reageerbuisbevruchting, ook wel in-vitrofertilisatie of ivf genaamd, worden eicellen en zaadcellen in een laboratorium bij elkaar gebracht. De bevruchte eicellen (embryo's) worden, als ze geschikt zijn, ingevroren en bewaard. Als de behandeling van borstkanker klaar is, wordt er gekeken naar de gezondheid van de vrouw en wordt er na overleg een embryo ontdooid en teruggeplaatst in de baarmoeder.
Het invriezen van bevruchte eicellen (embryo's) na reageerbuisbevruchting is alleen mogelijk voor vrouwen jonger dan 40 jaar met een mannelijke partner. De procedure duurt twee tot zes weken. De chemotherapie kan daarna starten. Uw internist-oncoloog beslist of hormonale stimulatie voor de ivf-procedure verantwoord is.

De ingreep
De kans op zwangerschap na ivf wordt groter als er meerdere embryo's ingevroren kunnen worden. Hiervoor zijn meerdere eicellen nodig. In een normale cyclus ontwikkelt zich elke maand maar één eiblaasje (follikel) met daarin een eicel. 
Door hormonale stimulatie kunnen zich meerdere eiblaasjes tegelijk ontwikkelen. Deze hormonen moet u zichzelf dagelijks via een injectie toedienen (figuur 1). Met echo-onderzoek via de schede (vagina) wordt het aantal groeiende eiblaasjes gecontroleerd. Als de eiblaasjes groot genoeg zijn, kunnen de eicellen uit de eiblaasjes geoogst worden. Op geleide van de echo worden de eiblaasjes in de eierstokken aangeprikt en leeggezogen (figuur 2). Het aanprikken van de eiblaasjes valt meestal mee, maar kan ondanks de verdoving toch pijnlijk zijn. Het aanprikken duurt enkele minuten. Uit het sperma van de partner worden de meest actieve zaadcellen geselecteerd en die worden samengebracht met de eicellen (figuur 3 en 4). Daarna wordt duidelijk of, en zo ja hoeveel bevruchte eicellen (embryo's) er zijn ontstaan (gemiddeld 65% van de eicellen) en kunnen worden ingevroren (figuur 5). De totale duur van de behandeling is ongeveer 15 dagen vanaf de eerste dag van de menstruatie. Chemotherapie kan starten na de punctie van de eiblaasjes.

Hormonen en kanker
Een hormonale stimulatie is nodig om in de eierstokken meerdere eicellen te laten groeien. Hierdoor wordt de kans op bevruchting van meerdere eicellen en ook de zwangerschapskans in de toekomst vergroot. De hormonen kunnen van invloed zijn op een hormoongevoelige tumor. In overleg met uw internist-oncoloog wordt een zo veilig mogelijk stimulatie-schema gestart.

De invries- en bewaarprocedure
Als de eicel bevrucht is, worden de embryo's ingevroren en bewaard in vloeibare stikstof. Er zijn geen aanwijzingen dat de bewaartermijn van invloed is op de kwaliteit van de embryo's. Iedere kliniek heeft een contract, waarin afspraken staan over o.a. de bewaartermijn en over omstandigheden die tot vernietiging van embryo's kunnen leiden zoals het verbroken zijn van een relatie.

Complicaties en bijwerkingen
Bij elke ivf-punctie bestaat een zeer kleine kans op infectie. Daarnaast is er bij een punctie een zeer kleine kans op een bloeding in de buik of het aanprikken van darmen. Door de medicatie tijdens de hormonale stimulatie kunt u last van hoofdpijn en opvliegers krijgen. Soms houdt u vocht vast en kan het gewicht toenemen. Ook kunt u emotioneel heftiger reageren dan u van uzelf gewend bent. De injecties kunnen irritatie van de huid veroorzaken.

Terugplaatsing van de embryo's                                                                                    Mocht u na de behandeling van borstkanker niet spontaan zwanger kunnen worden, dan kunnen de embryo's worden ontdooid en teruggeplaatst in de baarmoeder (figuur 6). Het is hiervoor van belang dat de borstkanker voor langere tijd genezen is. Het juiste moment wordt in overleg met uw internist-oncoloog vastgesteld.

De kans op succes
De kans dat een ivf-behandeling slaagt en dat er een kind wordt geboren, is niet voor iedereen gelijk. Of de poging uiteindelijk zal slagen hangt mede af van de leeftijd. Met het toenemen van de jaren worden er steeds minder eicellen aangemaakt en gaat ook de kwaliteit van de eicel achteruit. Bij een ivf-behandeling in Nederland is de kans op een doorgaande zwangerschap na terugplaatsing van een ontdooid embryo 8 tot 21 per 100 terugplaatsingen. Dit verschilt per ivf-centrum.

Waar in Nederland
Reageerbuisbevruchting en het invriezen van embryo's gebeurt in alle ivf-centra in Nederland. In overleg met uw internist-oncoloog wordt bekeken waar de ivf-behandeling plaats kan vinden.